zm.org.pl

Władze francuskiej stolicy kupiły i ustawiły na ulicach już 10 tysięcy rowerów. Wypożyczyć je może każdy, kto ma kartę kredytową

Paryski vélib' - pierwsze pół godziny gratis

Operacja Vélib' ruszyła w połowie lipca. Po pięciu tygodniach liczba "jednorazowych aktów wypożyczenia" jednośladów przekroczyła 1‚8 miliona


fot. AP/MICHAEL SAWYER

-W Paryżu na rowerze wyprzedza się auta - śpiewał Joe Dassin 35 lat temu. Prawda czasu‚ prawda eteru. Z każdym rokiem i z każdym korkiem prawdziwsza. Jednak dzisiaj liczy się inna jazda? Paryż zmienia cywilizacyjne nawyki. Samochodowi mówi? non! Stawia na"indywidualny transport zbiorowy" - tak mer stolicy Bertrand Delanoe kwituje powodzenie Operacji Vélib".

Vélib" to skrzyżowanie roweru (vélo) z wolnością (liberté). Rowol. Pojazdy z koszykiem i lampką zapewnia merostwo Paryża za niewielkie pieniądze. Plastikowe, roweru nie dostanie się bez karty płatniczej. Pierwsze pół godziny gratis‚ następne - 1 euro. Po godzinie pojawia się progresja cenowa. Najkorzystniejszy jest abonament? 1 euro za dzień‚ 5 za tydzień‚ 29 za cały rok.

Wypożyczone rowery można zwrócić w dowolnej bazie. Do połowy sierpnia w Paryżu rozlokowano 800 wypożyczalni dostępnych całą dobę. W zautomatyzowanych bramkach stoi już ponad 10 tys. rowerów. Do końca roku ma być prawie półtora tysiąca stacji‚ a w nich 20600 pojazdów. W takim tempie nie przesiadało się na dwa kółka żadne miasto. Wielu paryżan sprzedaje ponoć samochody. Taksówkarze narzekają‚ że ubywa im klientów.

-Właśnie wystawiłam swoją damkę na aukcję we Bayu‚ system Vélib", jest tańszy i praktyczniejszy -mówi Florence. Pedałuje z wypożyczalni w kluczu koleżanek‚ gęsiego. Marie-Laure dodaje‚ że rzeczywiście czuje się bardziej wolna: wracając z imprezy, nie musi się już przejmować godziną odjazdu ostatniego metra. Sylvie nie podoba się tylko to‚ że policja wymaga od niej znajomości kodeksu drogowego. Wczoraj dostała mandat za jazdę bez trzymanki z komórką przy uchu (22 euro).

Paryżanin‚ toksyczny podgatunek Francuza‚ oczywiście nie byłby sobą‚ gdyby nie przystąpił do poszukiwań dziury w całej dętce. Kręci nosem na mysi kolor i ciężar maszyny (22 kg)‚ małą wydolność przerzutki (tylko trzy biegi)‚ brak lusterka wstecznego‚ licznika‚ siedziska dla dziecka. Rowola nie wypożyczy klient‚ któremu bank zablokował kartę płatniczą. A to jest problem nie tylko utracjuszy‚ ale i osób o mizernych dochodach.

Dochodziło już do kradzieży lub aktów wandalizmu (ponad 200 przypadków). Także do awarii systemów informatycznych. Są jednak i poważniejsze zastrzeżenia‚ dotyczące samej koncepcji Vélib".

- Paryska ulica jest nieprzyjazna rowerzyście. Brakuje tras rowerowych -uważa Jérome Fenez ze stowarzyszenia Vélocité (Rowgród). Merostwo podaje‚ że ich łączna długość wynosi 371 km. To mało i niezupełnie prawda. Część tras jest wspólna dla miejskich autobusów i taksówek.Dzielenie z nimi pasa jezdni należałoby proponować cyklistom o skłonnościach samobójczych. Od początku roku w Paryżu było ponad 230 wypadków z udziałem rowerzystów (cztery śmiertelne). Policja nie odnotowała‚ ilu spośród nich jechało na szarych jednośladach Vélib".

Pedałowanie w stolicy Francji bywa okupione ciężkim oddechem i siódmymi potami. Położony na wzgórzach Paryż to nie Amsterdam. Poza tym rower publiczny nie zastąpi transportu zbiorowego w pluchę i chłody.

Mer Delanoe‚ socjalista o orientacji proekologicznej‚ zdecydował‚ że zbawieniem dla zatłoczonej stolicy będzie pojazd napędzany mechanicznie. Czy jednak - skoro już rowelucja (vélorution) musiała wybuchnąć - nie warto było postawić na prawdziwy przełom? I wybrać wariant równie zdrowy‚ co niemęczący: motorower elektryczny (elektrower?). Z czasem może nawet darmowy. Paryż byłoby stać i na taki luksus, ma budżet większy niż Belgia. Teraz na swoich "rowolach" zarobi ok. 3 mln euro rocznie.

GRZEGORZ DOBIECKI z Paryża

Podpatrzone w większym mieście: Velib, paryski rower publiczny

Aleksandra Krzyżaniak-Gumowska, Paryż,
ostatnia aktualizacja 2007-10-09 11:59

Żeby zachęcić ludzi do przesiadki z parkowanych, gdzie popadnie samochodów, paryski ratusz na ulicach ustawił 10,5 tys. rowerów. W sobotnią Nuit Blanche od godz. 19 do 7 rano można było nimi jeździć za darmo

To będzie największy system rowerów publicznych w Europie. Velib to skrót od velo - rower i libre - wolny. Srebrny rower zaopatrzony jest w koszyk z przodu i zapięcie. - Jest świetny, bo nie musisz się martwić, jak się zepsuje. Po prostu jeździsz - cieszy się Bassem, którego z przyjaciółką spotykam przy stacji Chatelet. Rowerami mają zamiar jeździć przez całą noc wzdłuż trasy instalacji sztuki współczesnej - w sobotę w Paryżu była Nuit Blanche (od 19 do 7 rano artyści wystawiali w całym mieście swoje instalacje). Mnóstwo paryżan wybrało ten sam sposób podróży i dlatego stojaki-parkingi przy najpopularniejszych miejscach jak Chatelet były przepełnione.

Za wprowadzenie veliba w Paryżu odpowiada 45-letni Didier Couval, odpowiedzialny również za politykę rowerową miasta. Nie było łatwo.

- Centrum robiło się coraz bardziej zapchane samochodami, powietrze jest coraz gorsze, a rowerem nie bardzo jest jak się przepychać przez samochody - opowiada.

Wzięli przykład z Kopenhagi, Amsterdamu i Lyonu. I postanowili zrobić coś jeszcze większego. Wprowadzają kontrapasy dla rowerów na ulicach jednokierunkowych, gdzie się da, spowalniają ruch do 30 km/godz. Do końca roku na 1,4 tys. rowerowych parkingów stanie 20,6 tys. rowerów. Żeby z nich skorzystać, trzeba kupić kartę: jednodniową za 1 euro, tygodniową za 5 euro albo roczną za 29 euro. Przejechanie 30 minut nic nie kosztuje, za każde kolejne 30 minut trzeba już zapłacić 1, 2 i 4 euro. Pieniądze są automatycznie ściągane z karty bankowej.

Przez dwa miesiące rowerów użyto 5 mln razy, zaginęło niecałe 300. Całość kosztowała 19 mln euro, ale nie płacił za to paryski ratusz. Pieniądze wyłożył prywatny producent mebli JC Decaux, któremu zależało na wynajęciu billboardów w centrum Paryża. Przez to, że miejsc reklamowych jest niewiele, są bardzo drogie, a firmy prześcigają się w ich rezerwowaniu. Zyskało i miasto, i firma.

Źródło: Gazeta Wyborcza Stołeczna

Paryski system rowerów miejskich obchodzi pierwszą rocznicę działania. Zdążył stać się kolejnym symbolem Paryża i rozrósł się do 20000 jednośladów rozlokowanych na 1450 stacjach, co uczyniło go największym tego typu systemem na świecie. Przez ten czas 2.1 miliona paryżań i turystów odbyło 27.5 miliona podróży. Wielu stało się wiernymi, codziennymi użytkownikami. 3000 trójbiegowych rowerów (koszt produkcji: ok. 2000 dolarów za sztukę) zniknęło z systemu (dwa razy więcej niż to przewidywano) - widziano je w Rumunii, niektóre odnalazły się w kontenerach płynących do Maroka.

Wprowadzenie systemu poprzedziły dogłębne studia zarówno nad systemem funkcjonującym wcześniej w Lyonie (Vélo'v), jak i analiza zapotrzebowania na transport rowerowy w każdym z kwartałów centralnego obszaru Paryża (choć duży, Velib nie pokrywa i nie ma ambicji pokryć swoim zasięgiem całości obszaru stolicy Francji).

Mer centralnego Paryża Bertrand Delanoë stał się wrogiem numer jeden dla użytkowników samochodów, bo aby zrobić miejsce dla rowerów i szybkich autobusów, odebrał część pasów prywatnym samochodom. Niektóre jezdnie zostały również zwężone, aby poszerzyć chodniki. Okazuje się jednak, że zwolennicy samochodów są w mniejszości - notowania popularności Delanoë'go wzrosły.

Koszty dla miasta

Bezpośrednim operatorem systemu jest działająca również w Polsce firma reklamy zewnętrznej JCDecaux, która w zamian za wprowadzenie (115 milionów dolarów) i utrzymywanie systemu (który wymaga 285 etatów) otrzymała 1600 miejsc na reklamy wielkoformowatowe w mieście. Część tych powierzchni jest do bezpłatnej dyspozycji miasta. Pojawiają się jednak głosy, że doprowadziło to do przesycenia Paryża nośnikami reklamy zewnętrznej, ze szkodą dla estetyki, jak również skuteczności samych reklam. Eksperci rynku reklamowego określają kontrakt jako "niesamowicie lukratywny" dla JCDecaux.

Koszty dla użytkownika

Aby skorzystać z roweru, trzeba być subskrybentem systemu (1 euro za dzień, 5 euro za tydzień, 29 euro za rok). Na czas przejazdu na karcie kredytowej blokowana jest suma 150 euro, która jest pobierana z konta, jeżeli nie zwrócimy roweru. Pierwsze pół godziny wypożyczenia jest bezpłatne; jeżeli przedłużymy użytkowanie do godziny, zapłacimy 1 euro; za półtorej godziny już 3 euro, a za 10 godzin aż 71 euro - tak więc system jest mocno ukierunkowany na krótkie, codzienne podróże.

Niestety, 20000 rowerów wydaje się wciąż nie wystarczać paryżanom i czasem przypinają oni rower do stacji dodatkowym, prywatnym łańcuchem, aby zastać go na miejscu, kiedy znów będą chcieli go użyć. Jest to nielegalne i każdy, kto znajdzie taki łańcuch, może go przepiłować.

Wypożyczalnia rowerów w Paryżu nie wypaliła

System wypożyczania rowerów w Paryżu w półtora roku po jego wprowadzeniu popadł w tarapaty. Wandalizm i kradzieże zbierają swoje żniwo, a operator systemu właśnie ogłosił, że nie stać go na dalsze obsługiwanie sieci - informuje BBC.
Ponad połowa z początkowej 15-tysięcznej floty specjalnych rowerów przepadła - prawdopodobnie na skutek kradzieży. W sumie od ich wprowadzenia w połowie lipca 2007 roku jednoślady były użyte 42 miliony razy, jednak niekiedy w sposób, którego nie byli w stanie przewidzieć pomysłodawcy systemu.

Rowery widziano wiszące z ulicznych latarni, niektóre skończyły w Sekwanie, inne roztrzaskane na kawałki. Veliby - skrót od słowa velo (franc. rower) i liberte (franc. wolność) - znajdowano też w Europie Wschodniej a nawet w Afryce - donoszą media.

To jeszcze nie koniec. Paryskie jednoślady padły ofiarą mody określanej jako "velib extreme". Na portalu YouTube pojawiły się filmy, pokazujące śmiałków pędzących na rowerze po schodach Montmartru, wjeżdżających do stacji metra, a nawet testujących veliby na torach przeznaczonych dla rowerów BMX.

Od wprowadzenia systemu praktycznie wszystkie rowery już wymieniono na nowe, co oznacza każdorazowo koszt 400 euro.

Remi Pheulpin, dyrektor generalny operatora systemu - firmy JCDecaux, oświadczył, że umowy z miastem nie da się utrzymać w obecnym kształcie. "To proste. Wszystkie zyski idą do miasta. Wszystkie wydatki są nasze" - wyjaśniał.

Początkowo umowa przewidywała, że w zamian za operowanie systemem firma będzie miała 10-letnią licencję na wykorzystywanie 1600 miejskich billboardów oraz udział w zyskach, szacowanych w pierwszym roku na 20 mln euro.

Ostatnio merostwo Paryża zgodziło się finansować wymianę zagubionych czy zniszczonych rowerów, ale odmawia dalszej pomocy - pisze BBC.